Thuốc điều trị tiêu chảy ở trẻ em gồm những loại nào và sử dụng sao cho an toàn?
- 11:48 12-08-2025
- Tham vấn y khoa: Dược sĩ Nguyễn Bá Hùng
Tiêu chảy là một trong những tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ, có thể gây mất nước nghiêm trọng và ảnh hưởng đến sự phát triển của bé nếu không được điều trị kịp thời. Khi trẻ bị tiêu chảy, ba mẹ thường lo lắng tìm cách giúp con mau khỏi, trong đó sử dụng thuốc là một giải pháp được nhiều phụ huynh quan tâm. Tuy nhiên, không phải loại thuốc nào cũng phù hợp với trẻ, và việc sử dụng thuốc sai cách có thể dẫn đến những hậu quả không mong muốn. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân gây tiêu chảy, các loại thuốc điều trị tiêu chảy ở trẻ em để giúp trẻ hồi phục nhanh chóng.
Những nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ em
Tiêu chảy ở trẻ em có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là do nhiễm khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng.
Một trong những tác nhân gây tiêu chảy do virus thường gặp nhất là Rotavirus, khiến trẻ đi ngoài phân lỏng, nôn mửa và có thể kèm theo sốt. Ngoài ra, tiêu chảy cũng có thể do vi khuẩn như E. coli, Salmonella hoặc do ký sinh trùng như Giardia.
Một số trẻ có thể bị tiêu chảy do rối loạn tiêu hóa khi thay đổi chế độ ăn uống hoặc do không dung nạp lactose – một loại đường có trong sữa. Ngoài ra, việc ăn thực phẩm không đảm bảo vệ sinh cũng có thể gây tiêu chảy cho trẻ.
Bên cạnh đó, tiêu chảy cũng có thể do trẻ sử dụng kháng sinh trong thời gian dài. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp ba mẹ có biện pháp xử lý phù hợp, hạn chế tình trạng lạm dụng thuốc không cần thiết.
Những loại thuốc điều trị tiêu chảy ở trẻ em
Ba mẹ cần hiểu rõ về các loại thuốc để biết nên sử dụng trong trường hợp nào cho bé. Dưới đây là các loại thuốc điều trị tiêu chảy ở trẻ em thường được sử dụng:
Dung dịch bù nước và điện giải
Dung dịch bù nước và điện giải (Oresol) là phương pháp điều trị quan trọng nhất đối với trẻ bị tiêu chảy. Khi bị tiêu chảy, cơ thể trẻ mất đi một lượng lớn nước và khoáng chất, gây ra tình trạng mệt mỏi, môi khô, tiểu ít và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến sốc do mất nước. Việc bổ sung Oresol giúp cân bằng nước và điện giải để bù lại lượng đã mất qua phân.
Mẹ cần lưu ý pha dung dịch theo đúng hướng dẫn và cho bé uống từng ngụm nhỏ, chia thành nhiều lần uống trong ngày. Tuyệt đối không tự pha dung dịch bằng muối và đường theo cảm tính, vì có thể làm mất cân bằng điện giải và ảnh hưởng đến sức khỏe của bé.
Thuốc cầm tiêu chảy
Thuốc cầm tiêu chảy như Loperamide, có tác dụng làm giảm nhu động ruột, từ đó làm giảm số lần đi ngoài ở trẻ. Tuy nhiên, loại thuốc này không được khuyến khích sử dụng cho trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, do có thể gây nguy cơ liệt ruột và làm tích tụ độc tố trong cơ thể. Việc cầm tiêu chảy quá nhanh có thể khiến cơ thể không đào thải được vi khuẩn hoặc virus gây bệnh, làm tình trạng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định một số thuốc hỗ trợ giúp làm săn chắc niêm mạc ruột, như Diosmectite (Smecta), để bảo vệ đường ruột và giảm triệu chứng. Việc sử dụng thuốc cầm tiêu chảy cần có chỉ định từ bác sĩ, cha mẹ không nên tự ý mua và cho trẻ uống.
Một số sản phẩm hỗ trợ điều trị tiêu chảy ở trẻ
Kẽm
Kẽm là một vi chất quan trọng giúp tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ quá trình hồi phục niêm mạc ruột khi trẻ bị tiêu chảy. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc bổ sung kẽm trong thời gian tiêu chảy có thể giúp rút ngắn thời gian mắc bệnh và giảm nguy cơ tiêu chảy tái phát trong tương lai.
Trong phác đồ điều trị tiêu chảy ở trẻ em của Bộ Y Tế cũng khuyến cáo bổ sung liều lượng kẽm từ 10-20mg/ngày, trong vòng 10-14 ngày, tùy theo độ tuổi của trẻ. Ba mẹ nên lựa chọn dạng dùng của kẽm phù hợp để con dễ dàng hấp thu và mang lại hiệu quả tốt nhất.
Men vi sinh
Men vi sinh là một trong những giải pháp hỗ trợ quan trọng giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm tiêu chảy và tăng cường sức khỏe tiêu hóa cho trẻ. Các chủng lợi khuẩn phổ biến như Lactobacillus, Bifidobacterium,… đã được chứng minh có hiệu quả trong việc giảm thời gian và mức độ tiêu chảy ở trẻ.
Men vi sinh không phải là thuốc mà là sản phẩm hỗ trợ, có thể sử dụng song song với các biện pháp điều trị khác. Tuy nhiên, cha mẹ cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chứa nhiều chủng lợi khuẩn và có tỷ lệ lợi khuẩn sống cao để mang lại tác dụng toàn diện hơn.
Các biện pháp hỗ trợ giúp trẻ nhanh hồi phục sức khỏe
Bên cạnh việc sử dụng thuốc điều trị tiêu chảy ở trẻ em, mẹ cũng cần áp dụng các biện pháp hỗ trợ để giúp bé nhanh hồi phục.
Chế độ ăn uống đóng một vai trò quan trọng trong quá trình điều trị. Khi bị tiêu chảy, mẹ nên cho trẻ ăn các loại thực phẩm dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp gà, khoai tây nghiền, chuối chín và sữa chua. Tránh các thực phẩm chứa nhiều đường, dầu mỡ hoặc sữa động vật nếu trẻ không dung nạp lactose. Việc duy trì bú mẹ cũng rất quan trọng đối với trẻ sơ sinh bị tiêu chảy, vì sữa mẹ giúp cung cấp dinh dưỡng và tăng cường hệ miễn dịch.
Vệ sinh cá nhân cũng cần được đảm bảo để ngăn ngừa tiêu chảy tái phát. Cần rửa tay sạch sẽ trước khi chế biến thức ăn và sau khi thay tã cho bé. Dụng cụ ăn uống của trẻ cũng cần được tiệt trùng, nấu chín kỹ các loại thực phẩm trước khi cho trẻ ăn.
Trong trường hợp tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày, trẻ có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng như mắt trũng, môi khô, sốt cao, đi ngoài phân lẫn máu hoặc nôn mửa liên tục, cha mẹ cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Việc điều trị tiêu chảy ở trẻ em cần kết hợp nhiều phương pháp, trong đó ưu tiên hàng đầu vẫn là bù nước và điện giải. Ba mẹ không nên lạm dụng thuốc cầm tiêu chảy mà cần theo dõi tình trạng của bé, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào. Bên cạnh đó, mẹ nên bổ sung các sản phẩm giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng tiêu chảy, cân bằng hệ vi sinh đường ruột như kẽm, men vi sinh,… để trẻ nhanh hồi phục.
Nếu mẹ còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy gọi ngay đến hotline 19008989862 để được Dược sĩ giải đáp nhé!

